Презентация - "Татар телен өйрәтүдә уен технологиясе"

Проект эшенең темасы:

Уен – рус балаларына татар теле өйрәтүдә иң үтемле чараларның берсе.

Проект эшенең актуальлеге

Татар теле дәүләт теле статусында ныклап урнашкач, ул республикабызда яшәүче һәр кешегә укытыла башлады. Гомуми белем бирү мәктәпләрендә татар теле туган тел һәм чит тел буларак өйрәтелә башлады. Ләкин дөресен әйтергә кирәк, дәреслектәге материалны рус телле укучыларга өйрәтү гаять катлаулы, бигрәк тә башлангыч сыйныф укучыларына.
Шушыннан чыгып, без проект эшен язарга алындык. Без рус телле укучыларга татар телен өйрәтүнең уңай юлларының берсен тәкъдим итәргә булдык.

Проект эшенең максаты –

рус телле укучыларга татар телен өйрәтүдә уеннарның әһәмиятен күрсәтү.

Проект эшенең бурычлары:

–уеннарның укыту процессында тоткан
ролен ачыклау;
– тел уеннарын билгеләү;
– төрле тел уеннарын тәкъдим итү.

БАШЛАНГЫЧ МӘКТӘПТӘ УЕННАРНЫҢ РОЛЕ
Кече яшьтәге мәктәп балалары һәм уен

Балага уен һәм җыр сүзләрен механик рәвештә ятлатырга
кирәкми, чөнки бу яшьтә бала сүзнең мәгънәсен аңламыйча, татар
телендә шактый күләмдәге шигырьләрне яттан сөйләргә өйрәнгән
була инде. Балалар укытучы сөйләмен тыңларга һәм ишетергә
күнектерелергә тиешләр Балалар тыңлап утыралар, аннан соң
текстта әйтелгән хәрәкәтләрне күрсәтәләр. Сүзләрне дөрес
әйтүләренә ирешкәч, текст балалардан күмәк кабатлатыла.
Физкультминутка һәм уеннар дәресне күңелле итеп үткәрергә,
балада кызыксыну уятырга, иң авыр бирелә торган сүзләрне дә
җиңел итеп аңлатырга ярдәм итә. Шуның белән бергә, уеннар
балада күмәклек, логик фикерләү, мөстәкыйльлек, җитезлек кебек
сыйфатлар тәрбияли.

Рус телле укучыларга татар телен өйрәтүдә уеннар
Дәрес-шоу. Дәресне уздыру өчен, сыйныф берничә төркемгә бүленә. Һәрбер группа үзенең лидерын сайлый. Ул укытучы биргән тема буенча әңгәмә оештыра һәм аны сыйныфка тәкъдим итә белергә тиеш. Теманың эчтәлеге берничә укучының аралашуы, спектакль яки әкият формасында ачылырга мөмкин. Әңгәмәгә башка группа укучылары да кушыла ала. Шул тәртиптә группалар да үз темалары буенча чыгыш ясыйлар.

«Нәрсә, кайда, кайчан?» дәрес уены. Бу уен телетапшыру үрнәгендә оештырыла. Аны алган белем һәм күнекмәләрне тикшерү максатыннан чыгып оештырырга була. Мәсәлән, теманы өйрәнеп бетергәч, чирек, яки уку елы ахырында һ.б.

Дәрес-аукцион. Мондый характердагы дәресләрне оештыру башлангыч һәм урта сыйныфларда нәтиҗәлерәк була. Мәсәлән, «Ашамлыклар кибетендә», «Ашханәдә» һәм башка шундый темаларны өйрәнгәндә. Аукционда темага караган әйберләр өчен түләү түбәндәге формада барырга мөмкин: сораулар бирү, сүзләрне тәрҗемә итү, сүзтезмәләр яки җөмләләр төзү; шулай ук әйберләрнең үзенчәлекле якларын: төсен, тәмен, формасын, күләмен атый белү; репликалар, диалоглар, зур булмаган текстлар төзү. Дәресләрне болай оештыру татар телен өйрәнүгә карата кызыксынуны көчәйтә, балаларның активлыгын арттыра.

«Татар телен яратучылар» клубы утырышы. Утырыш һәр чирек ахырында оештырылырга мөмкин. Ул татар теленнән теоретик, гамәли белем һәм күнекмәләрне тирәнәйтү максатыннан чыгып оештырыла. Һәр утырыш аерым бер темага багышлана. Өй эше буларак, тема буенча әсәрне сәхнәләштерү яки зур булмаган теоретик чыгышлар әзерләү тәкъдим ителә ала

РУС ТЕЛЛЕ УКУЧЫЛАРГА ТАТАР ТЕЛЕН ӨЙРӘТҮДӘ ТЕЛ УЕННАРЫ

Фонетик уеннар;
Лексик уеннар;
Фразалы уеннар;
Грамматик уеннар;
Укырга өйрәтү уеннары;
Тыңлап аңлауга өйрәтү уеннары;
Сөйләмгә өйрәтү уеннары;
Катнаш уеннар

Көтелгән нәтиҗәләр

Без тәкъдим иткән уеннар татар теле
дәресләрен нәтиҗәле һәм мавыктыргыч
итәчәк. Алар ярдәмендә рус телле укучылар
тел материалын тизрәк һәм яхшырак
үзләштерәчәк. Кайбер уеннар хәтта
балаларны ритм, рифманы аңларга
гадәтләндерәчәк һәм алардагы сөйләү
кимчелекләрен бетерергә ярдәм итәчәк.

ИГЪТИБАРЫГЫЗ ӨЧЕН
РӘХМӘТ!